#67 Hoe kan ik de reflectie zien die over mij gaat?

“Ja, ik weet over perceptie is projectie en hoe datgene wat ik waarneem bij een ander altijd over mijzelf gaat. Maar hoe kan ik dan in die spiegel kijken, want ik weet gewoon niet hoe ik dit moet doen”. En ze ging door met: “Hoe werkt perceptie is projectie dan precies bij mij?

Bijna wanhopig werd deze vraag aan mij gesteld tijdens een live coachdag afgelopen week. Er kwam direct bijval van de andere aanwezigen uit deze NLP coachgroep. Zij zijn ook inmiddels flink bewust van het feit dat alles uiteindelijk over jezelf gaat. Alleen hoe kun je deze vertaling naar jezelf maken? Of met andere woorden hoe weet je dan wat hiervan over jou gaat?

Eigenlijk vroegen zij dus gewoon een concreet stappenplan om perceptie is projectie te kunnen toepassen op jezelf. Dus ik dacht dat is een mooi onderwerp voor een nieuw inspiratieblog.

Stap 1: niet primair reageren:

De eerste stap is gelijk al de moeilijkste, namelijk om niet direct te reageren op wat er gezegd wordt. Victor Franke zei al lang geleden in zijn boek ‘de zin van het bestaan’, dat wij mensen ons onderscheiden van de andere zoogdieren door het feit dat wij de ruimte tussen stimulus en respons kunnen benutten. Dit betekent dat we niet direct hoeven te reageren op elke prikkel. Wij mensen hebben het verstandelijke vermogen om even tijd in te bouwen.

De volgende vraag dient zich dan aan; hoe bouw je even tijd in om niet primair te reageren. Het oude gezegde ‘even tot tien tellen’ is hiervan een mooi voorbeeld. Even afstand nemen in tijd of ruimte is ook helpend. Een nachtje ergens over slapen is ook altijd een bruikbare tip. In de NLP structuur is de derde waarneempositie hierin helpend. Even in de metapositie plaatsnemen en jezelf afvragen wat is er nu eigenlijk aan de hand?

Stap 2: zie het als signaal en onderzoek het:

De kunst is immers om niet primair te reageren op wat er gebeurt, maar de gebeurtenis slechts te zien als een signaal dat er iets met je aan de hand is. Dus dat is de volgende stap. Je ervaart dat je ergens last van hebt. Ofwel dat een externe gebeurtenis jou raakt, irriteert, stoort of erger nog beschaamd, verdrietig of angstig maakt. Dan is het nu de tijd om jezelf af te vragen wat jou zo raakt aan deze prikkel. Dus waarom raakt het jou als iemand anders iets doet of zegt. Of juist niet iets doet of zegt. Wat wordt er bij jou van binnen aangeraakt door deze externe gebeurtenis.

Ik ga ervan uit dat alles wat aan zich onze buitenwereld afspeelt en door ons wordt opgemerkt, slechts een reflectie is van onze eigen binnenwereld. Dat verklaart dan ook waarom wij mensen allemaal zo verschillend waarnemen en filteren wat we wel en niet opmerken. De verklaring is immers dat wat we waarnemen, slechts een reflectie is van wat er bij ons aan de binnenkant zich afspeelt. Dus dan is de cruciale vraag: waarom raakt mij dit? Want een ander raakt het vaak niet of ervaart het anders.

Het antwoord op deze vraag is nog niet zo makkelijk. Om hier achter te komen is de volgende stap helpend. Namelijk dit gevoel aanwezig te laten zijn. Dus te accepteren dat iets je raakt, zonder dat je weet waarom.

Stap 3: geef het de aandacht die het vraagt:

Wanneer je er namelijk van uitgaat dat dit gevoel een signaal is en daarmee vraagt om aandacht, geef het dan ook die aandacht die het vraagt. Dus voel je rot, laat het er zijn en geef jezelf hiervoor de toestemming. Meestal doen we vanuit een vermijdende impuls precies het tegenovergestelde. Dit onaangename gevoel willen we niet ervaren. We doen dan alles om dit te vermijden.

Door het bijvoorbeeld te richten op een ander, dan schieten we in beschuldigen. Daarmee voelen we ons gelijk ook slachtoffer van de situatie. Een andere manier om ervan weg te gaan is e doen alsof het er niet is. Dit kan op vele manieren. Bijvoorbeeld het weglachen met grappen of ironie. Of door extra hard werken of sporten, want zo hoef je niet te voelen. De andere manier is simpelweg het te ontkennen of weg te rationaliseren. Met onze ratio kunnen we van alles bedenken om niet te hoeven voelen. Het effect hiervan is vaak dat we ons incongruent gedragen, dus dan zeggen of doen we iets anders dan we van binnen voelen of denken. Dan gaan we weg bij onszelf.

Feitelijk schieten we dan naar een metaforisch eiland voor de kust zoals ik dat beschreven heb in mijn NLP boek: ‘Op weg naar de betere versie van jezelf’. Dan belanden we op een eiland waar we naar toe gedreven zijn vanuit ons vasteland. Wanneer we niet meer op de weg zijn naar ons doel en afgedreven naar een metaforisch eiland, dan gedragen we ons vaak onhandig en kinderachtig. Dan voelen we ons rot en zielig. Of boos en gefrustreerd. Dit bij jezelf herkennen is een belangrijke stap in weer terug komen naar jouw autonome ik-sterkte.

De derde stap toestaan te ervaren:

De derde stap is dus door aanwezig te blijven bij het vervelende gevoel en daar de nodige aandacht aan te besteden. De makkelijkste manier is door het fysiek aan te wijzen in je lijf. Wanneer ik vraag waar het gevoel zit in in jouw lichaam, volgt het antwoord bijna altijd automatisch. Soms ervaar je het in het hoofd met een drukkende pijn. Of het zit vast in de keel of bij de borst met een beklemmend gevoel. Het gevoel zit ook vaak in de buik met een steek of verkramping. Bij de luchtwegen waar het als een prop aanvoelt. Eigenlijk zijn ook hier alle spreekwoorden en gezegden van toepassing; zoals het ligt als een steen op mijn maag, een brok in de keel, geen stap meer kunnen zetten, de adem benemen, etc.

Mijn voorstel is dan om er met aandacht naar toe te gaan. Dus adem door naar die plek waar het zich aandient en sta erbij stil. Blijf gewoon bij het gevoel en onderzoek het. Meer hoef je niet te doen. Neem waar wat er gebeurt in je lijf wanneer je letterlijk stilstaat bij wat zich aandient. Meestal verandert het gevoel wanneer het er mag zijn. Transformatie vindt plaats in hier en nu door te accepteren wat zich aandient. Leuk of niet leuk.

Paradox van loslaten en accepteren:

Paradoxaal genoeg verdwijnen meestal de brokken, de pijnen en de steken uit het lijf wanneer je accepteert dat het er is en het onderzoekt met de volgende vragen; wat wil dit mij vertellen? Welk verhaal vertel ik mijzelf hierover? Dus loslaten en accepteren zorgt voor verandering, alleen dit is nu juist vaak het probleem.

We willen meestal met ons hoofd niet accepteren wat niet fijn voelt, dus daar zit de weerstand. En dus richten we ons liever op de buitenwereld waar die prikkel vandaan kwam. We denken dan vaak dat als we gaan accepteren wat we niet willen, dat die vervelende situatie dan zo blijft. Dus we maken een denkfout dat acceptatie betekent dat het blijft zoals het is. Het tegendeel is waar.

Je kunt dus jouw ratio hierbij te hulp vragen doordat je weet uit ervaring dat alles weer overgaat. Over een paar dagen weet je nog wel hoe rot je je voelde, maar is het feitelijke rotgevoel wel alweer verdwenen. Dus alles komt en gaat. Dan kun je dat proces maar beter aangaan en daarmee versnellen.

Stap 4: kijk naar de weerspiegeling:

Wanneer je niet wil stil staan bij jezelf, is de kans groot dat je je aandacht hebt verlegd naar de buitenwereld. Dus dan blijf je focussen op de ander in plaats van jezelf. En daarmee is het cirkeltje rond. Want perceptie is projectie gaat juist over het verleggen van de aandacht van de ander naar jezelf. Je ervaart iets bij een ander en dit is een weerspiegeling van jouw eigen binnenwereld.

Dus als je beweert dat de ander geen aandacht voor jou heeft, dan heb je mogelijk ook te weinig aandacht voor jezelf. En als je beweert dat de ander niet naar jou luistert, dan luister je mogelijk ook niet goed naar jezelf. Of als je vindt dat de ander te hard werkt, dan werk je mogelijk zelf ook te hard. Andersom werkt het vaak ook, als je vindt dat de ander zielig is en geholpen moet worden, wil je dan misschien zelf ook hulp? Als je denkt dat de ander het niet zelf kan, kun je het dan zelf eigenlijk wel? Eigenlijk kun je alles omdraaien als je zo wilt kijken. Byron Katie gaf dit ook al aan met de omdraaiing in ‘the Work’.

Alles is een spiegel, als je erin durft te kijken.

Ik vind dit een klus trouwens, want alle voorbeeld zijn ook op mij van toepassing. Ook deze blog is immers een reflectie van mijn binnenwereld die ik naar buiten breng. Ik leef vanuit de diepe wens om open en transparant te zijn naar mijzelf en daarmee naar mijn binnenwereld te onderzoeken. Ik weet namelijk dat het mij helpt om eerlijk mijn eigen uitspraken over de buitenwereld te bekijken. Deze zeggen vooral alles over mijzelf. Dit is voor mij groeien in persoonlijke ontwikkeling en leiderschap nemen over mijn eigen gedrag en het effect daarvan. Dan kan ik ook weer andere keuzes maken.

Stap 5: Doe wat anders:

Mijn slogan is niet voor niets al jaren ‘Anders Denken Anders Doen’. Dus als je eenmaal inziet wat je denkt en hoe je je daarover voelt, dan kun je vervolgens kiezen voor een andere actie. Je creëert door dingen te doen die in lijn zijn met wat je voor jezelf in petto hebt. Dus ga kleine dingen doen die helpen om je te laten voelen zoals je je wilt voelen. Neem een eerste kleine stap en focus je daarop de komende paar dagen.

Wil jij ook mijn blogs ontvangen:

Ik schrijf geregeld een persoonlijk blog waarin ik mijn belevenissen koppel aan mijn kennis van NLP die mij weer geleerde lessen hebben opgeleverd. Hopelijk ook ter inspiratie van jou. Ken jij mensen die deze blogs gemakkelijk per mail willen ontvangen? Voel je vrij het door sturen. Inschrijven kan via deze link:

@MireilleVerhoef, 2 september 2020